Wielkopolskie Towarzystwo Genealogiczne GNIAZDO

Forum dyskusyjne WTG GNIAZDO
Teraz jest 08 sie 2020, 03:53

Strefa czasowa: UTC + 1




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 5 ] 
Autor Wiadomość
PostNapisane: 25 lut 2019, 19:21 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 09 paź 2013, 14:30
Posty: 427
Statystyki parafii Oporowo powstałe na podstawie stworzonych indeksów
Metryki chrztu 1605-1849r, ślubu 1642- 1849r, zgonu 1671r- 1849r

Zakres 1605- 1726r
Szlachetni jako rodzice 49
w tym nie odnotowano w 'Tekach Dworzaczka” -18
zgony szlachetnych – 21
w tym nie odnotowano w „Tekach Dworzaczka” -1
śluby szlachetnych -10
nie odnotowano w „Tekach Dworzaczka „- 2
szlachetni jako chrzestni [ jeden lub dwa] -192
Podwójne imiona- 45
Razem chrztów 2056 w tym 1134 z nazwiskami co stanowi 1/2 wszystkich chrztów
Zgony ogółem 393
z nazwiskiem 231, bez nazwiska 162
wdowy -8
wdowcy -4

Zakres 1727- 1794r
szlachetni jako rodzice -23
w tym nie odnotowano w „Tekach Dworzaczka” - 17
śluby szlachetnych – 4
zgony szlachetnych- 16
w tym nie odnotowano w „Tekach Dworzaczka” -6
szlachetni jako chrzestni [ jeden lub dwa] – 83
podwójne imiona 206
Razem chrztów 1567 w tym z nazwiskami 645 co stanowi 1/3 wszystkich chrztów
Zgony ogółem 856
z nazwiskiem 227, bez nazwiska 629
wdowy -26
wdowcy -39

Zakres 1794-1829r
szlachetni jako rodzice – brak
śluby szlachetnych – brak
zgony szlachetnych 28
szlachetni jako chrzestni -76
podwójne imiona 125
Razem chrztów 1563 w tym z nazwiskami 1437
zgony ogółem 1060
z nazwiskiem 913, bez nazwiska 149
wdowy – 54
wdowcy -64


W sumie w metrykach parafii od 1605-1829r odnotowano :
chrzty szlacheckie – 72
nie odnotowane w „Tekach Dworzaczka” -35
śluby szlacheckie – 14
nie odnotowano w „ Tekach Dworzaczka”- 2
zgony szlachetnych – 65
nie odnotowano w „ Tekach Dworzaczka „ - 7
szlachetni jako chrzestni -351
nadano 376 podwójnych imion w tym kilka potrójnych
Razem odbyło się 5186 chrzty w tym 1970 chrztów bez nazwisk.

Jak w Waszych parafiach przedstawia się udział szlachetnych w/w sakramentach??
Zapraszam na otwartą i szczerą dyskusje. Mogą być nawet wiersze - oby w temacie.

viewtopic.php?p=149743#p149743

Pozdrawiam,
Mirosława Giera


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 25 lut 2019, 21:10 
Offline

Dołączył(a): 21 lis 2017, 09:12
Posty: 201
Pani Mirosławo, obawiam się, że pomyliła pani znaczenie słów "szlachetny" ze "szlachtą".
Pozdrawiam.

_________________
@margallus
Poszukiwani:
Roch Chudzyński - Elżbieta Pruska
Casimirus Kotecki - Marianna
Nicolaus Kotecki - Maryanna Chmiel
Józef Piotrowski - Magdalena (XVIII/XIX w.)
Bartłomiej Piotrowski - Marianna Chudzyńska (ślub).


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 26 lut 2019, 00:35 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 08 lip 2013, 23:08
Posty: 886
Titas napisał(a):
...obawiam się, że pomyliła pani znaczenie słów "szlachetny" ze "szlachtą"...
interesujące spostrzeżenie; może Pan się rozwinąć?

_________________
- Krystyna

..................................................................................................................
szukam ślubu pary: Antoni-Łukasz Jakubowski i Magdalena Pawłowska, ok. 1725/1740


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 26 lut 2019, 13:49 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 09 paź 2013, 14:30
Posty: 427
Titas napisał(a):
Pani Mirosławo, obawiam się, że pomyliła pani znaczenie słów "szlachetny" ze "szlachtą".
Pozdrawiam.


Statystyki dotyczą parafii, która kiedyś była wsią rycerską, a doszło w niej do przymusowej adopcji niechcianych dzieci z ówczesnego hulaszczego trybu życia magnatów i dziedziców.
Wykorzystano ten fakt do próby zatarcia starych oporowskich rodów tzw. : świerczałek” .

Jeden i drugi szlachcic. Jeden biedniejszy, drugi bogatszy, a walka trwała przez dwa wieki tylko dlatego ,że „ świerczałki : nie posiadały herbu, ani klejnotów, ale posiadały nazwisko.
Jaka między nimi była kiedyś różnica „ jeden i drugi śmierdział kożuchem”, a jednak to nie : świerczałki” doprowadziły do rozbioru Polski oraz do jej regresu. Nie można więc równać szlachty w historii.

Dzieci natomiast są dla mnie wszystkie równe i szlachetne obojętnie z jakiego są stanu.
One nie odpowiadają za politykę, oraz kaprysy swoich rodziców którzy się ich pozbywali ze swojego życia.

Oporowskie „ świerczałki” ich nie odrzuciły, uratowały im nie raz życie, dały im utrzymanie, wychowały jak swoje i wpoiły im wartości ponadczasowe, a przy okazji utrzymały swoje rody.
To oni są dla mnie szlachetnymi szlachcicami , którym należy się szacunek, poważanie i godny powrót do historii, a nie zaś zamykanie przed nimi drzwi.

Dlatego też w statystyce parafii są odnotowani jako szlachetni - bo to ich parafia.

Pozdrawiam,
Mirosława Giera


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 04 mar 2019, 22:26 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 09 paź 2013, 14:30
Posty: 427
Dla niewtajemniczonych objaśniam iż określenie świerczałki odnosi się do skartabellatów.Według statutów Kazimierzowskich była to grupa rycerstwa , którą w ówczesnych czasach określano po polsku nazwą włodyków po łacinie zaś wyrazami: milites medi, minores, simplices, communes, inferiores także minores nobiles, mediatatis militae de simplici militia.
Najważniejsze ograniczenia skartabellatu ujawniają się w tym, że nie posiadają herbów i zawołań , że głowszczyzna ich i nawiązka równa się połowie odpowiednich win szlacheckich , że wreście nie mogą sprawować żadnych urzędów publicznych z wyjątkiem najniższych jak komorników i wożnych sądowych.

Oporowskie metryki chrztu 1605- 1631r

Na 209 chrztów 82 wpisy nie miały odnotowanych nazwisk

W 127 chrztach występowały nazwiska, które powtarzały się podczas następnych chrztów bez żadnego statusu.
Są to: Bartoszewicz, Bartosz, Barzosz, Borowy, Brzędowy, Burdas, Cemnatka, Ciepły, Cieśla, Cika, Cząbka, Dębowy, Dibisz, Donin, Dożdzałka, Galusek, Glamka, Glenda, Golański, Grądka, Gręda, Grzesz, Hrępa, Janeczek. Kaczkoski, Kapustka, Kasik, Kącikowski, Kiermaszek, Klimasz, Knichała, Kniczałka, Kosowski . Kotyński, Kruszka, Kubacki, Lisek , Łakomy, Maciek, Malik, Maliszka, Mierzewski, Mila, Miracki, Musioł, Naidek, Nieracki, Paszek, Pluta, Putkoszek, Rak, Rusz, Sczerba, Śmiejek, Spychała, Stułpa, Urban, Walek, Waszek, Wielgosz, Wietisch, Więcek. Wrzał, Wujek, Zadorski, Zela, Zimny, Żmindka.

W Oporowie w 1612 -1630r r pojawia się w metrykach adnotacja honestus, która od 1630r w parafii oporowskiej zanika.

Rodziny z określeniem honestus w okresie 1612-1630r.
Barzosz, Barthosz, Barthoszewicz, Bieszkot, Borowy, Burdas, Ciepły, Cika, Cieśla, Dębowy, Dożdzałka, Froncek, Galusek, Gajda, Glama, Grądka, Gręda, Janeczek [Janek] , Kajas, Kapustka, Kaś, Kruszka, Kasper, Kilian, Kubacki, Kulka, Kniczałka [Knichała], Luszowski, Łakomy, Malik, Mierzewski, Musioł, Nawrot, Nieracki, Olejnik, Pluta, Posega, Rabiega, Ratai, Śmiejek, Sopolka, Stencel, Ślisko, Tomasz, Walek, Waszek, Wiekla, Wiejek, Wielgosz, Wrzał, Wujek, Zimny oraz kilkanaście osób bez nazwiska.

Określenie honestus dotyczyło rzemieślników osiadłych na tych terenach z nazwiskiem lub bez, oraz ludzi bez statusu , ale z nazwiskiem. Tak określano również owczarzy, pasterzy, komorników, kolonistów etc. Nie mogą to być giermkowie ponieważ oznaczenie honestus mają także odnotowane kobiety- ich żony [ nie wszystkie] w tym, niektóre samotne matki..Nie ma także w żadnym akcie odnotowanego statusu militis .. Honestus odnotowywano przy nazwisku, ale także przy osobie, która go nie posiadała czyli samym imieniu.

*Honestus- wedle słowników w poradnikach genealogicznych oznaczał rolnika z małego miasteczka bądź rzemieślnika wiejskiego, czyli kogoś na pograniczu miasto/wieś. Mieszkaniec miasta, ale zajmujący się rolnictwem lub mieszkaniec wsi, ale mający nierolnicze zajęcie, całkiem więc możliwe, że człek wolny i może dotyczyć również dawnego rycerstwa.

Teraz skąd rycerstwo w Oporowie?
Zaciekawił nas pewien zwrot Józefa Morawskiego.
„ Lud jest jednym z najdorodniejszych w Xięstwie, czego dowodem iż tu ztąd zawsze wybierają do Gwardyi Królewskiej”„

Od najdawniejszych czasów otaczali się królowie polscy strażą przyboczną, czuwającą nad bezpieczeństwem ich osoby. Hufce te nadworne zwały się Gwardyją Królewską. Początkowo składała się z konnicy, za Zygmunta Augusta brano drabów pieszych uzbrojonych w długie berdycze. Liczba tejże Gwardii nie była oznaczona. np. Jagiełło miał ich po kilka tysięcy. Kazimierz Wielki ze swoją gwardią napadał w 1339 na Ruś. Stefan Batory oprócz oddziałów węgierskich miał 2000 jazdy nadwornej polskiej i litewskiej . Za Władysława IV[ 1632-1648] ograniczył sejm w 1646r liczbie Gwardii Królewskiej do 1200 głów [ stąd za pewne zaprzestano zapisywać - honestus] zaś August II w 1716r zatrudnił w swojej gwardii w pewnej części Sasów : prócz tego jeden pułk koronny i pieszy tak w Koronie jak i na Litwie zwał się królewskim / Stanisław August miał Gwardię złożoną tylko z Polaków; przy tym pozwolono królowi używać do straży przybocznej po jednym pułku jazdy i jednym piechoty z wojska koronnego i litewskiego , wskutek czego były wyjęte spod władzy hetmańskiej , a stały bezpośrednio pod rozkazami króla. W roku 1775r wróciły pułki te na żołd Rzeczypospolitej i pod dowództwo hetmanów, ale zatrzymały nazwę pułków Gwardii.

Na poświadczenie w/w przypuszczeń jest ciekawa adnotacja w księdze chrztu za pewnie pozostałość po czasach wojaczki. Do około 1620 roku zapisywano podczas chrztu dwóch rodziców chrzestnych i świadka. I tak np. dla chłopca jest ojciec chrzestny i świadek [ mężczyzna] oraz jedna matka chrzestna, dla dziewczynki zaś jest matka chrzestna i świadek [ kobieta] oraz jeden chrzestny. To na wypadek gdyby któreś z rodziców nie powróciło z wojny.

W 1605 roku była w Oporowie szkółka. Pierwszym nauczycielem był Jan Ślisko. Szkółka utrzymała się do II połowy XVII, póżniej już szkoły nie było.
Niemniej jednak kiedy w 1806r Józef Morawski został dziedzicem Oporowa, był zaskoczony, że dzieci czytać i pisać umieją.

Pozdrawiam,
Mirosława Giera

Ciekawostka:
W dawnych żródłach wymienieni są camerarius i dapifer wojewody – służba dworska związana z rycerstwem. W II poł XIV w i XV rozpowszechnia się wyraz „ panosza' – sługa giermek. Panosze ( domicelli, dominicelli, wyraz łaciński widocznie żywcem wzorowany na polskim]. Zamiast domicelli Panosze używano częściej wyrazów „ familiares' famulus = panosza , niepasowani giermkowie tak jak w Niemczech rozróżnienie na Ritter i Knechte. Kiedyś famulus to nie był parobek tylko niższa warstwa rycerstwa podobnie jak miles.


Góra
 Zobacz profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 5 ] 

Strefa czasowa: UTC + 1


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 30 gości


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów

Szukaj:
Skocz do:  
POWERED_BY
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL