Stomil w okresie okupacji
W związku z trudną sytuacją finansową Stomil-Poznań S.A., Spółka ta została postawiona w stan likwidacji z dniem 2.1.26r.,a znajdująca się na terenie tablica pamiątkowa (przytwierdzona do obelisku) zostanie zainstalowana (w nowej oprawie ), do budynku kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Starołęce.
Na tej nowej tablicy ( na istniejącej znajduje się kilka nieścisłości) zostaną wymienione poprawne nazwiska i imiona 49 pracowników ówczesnego Posener Gummiwerke Stomil, którzy zostali straceni w hitlerowskich obozach koncentracyjnych i więzieniach (a czterech z nich zostało zgilotynowanych).
Z tych 49, aż 43 z nich należało do Narodowej Organizacji Bojowej (NOB) SN.
Na nowej tablicy zostanie dodane nazwisko ówczesnego Proboszcza Starołęckiej parafii, tj. ks.dra hab. Bronisława Gładysza, który został stracony razem z nimi, w obozie zagłady w Gusen.
Roboczy termin odsłonięcia nowej tablicy pamiątkowej został ustalony na dzień 23.8.26r., w którym przypada Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych, a wcześniej, bo 22.2.br. przypada 61-rocznica uroczystego odsłonięcia istniejącej tej tablicy pamiątkowej na terenie Stomila.
Dotrzymanie terminu odsłonięcia nowej tablicy zależy od odszukania danych potwierdzających prawidłową pisownię imion i nazwisk przewidzianych do umieszczenia na tej tablicy.
A zatem podaję:
Lista 49 pracowników , ówczesnego Posener Gummiwerke Stomil, straconych w obozach zagłady i więzieniach:
1. Andrzejewski Władysław (1922-1942?), robotnik wykwalifikowany, zm.- więzienie w Zwickau ?
2. Antkowiak Stanisław (1912-1943), elektromonter, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
3. Bartkowiak Zofia ( - ) – brak danych na 17.2.26r.
4. Biegański Franciszek (1908-1942), pracownik biur.,podoficer rezerwy WP, zm.-więzienie w Rawiczu
5. Bober Teofil (1918-1943), robotnik wykwalifikowany, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
6. Borowicz Wincenty (1885-1942), robotnik, zm.- obóz koncentracyjny w Mauthausen
7. inż. Brzeziński Wacław ( - ), pierwszy kierownik filii Stomil w Dębicy – brak dalszych danych na 17.2.26r.
8. Ciszewski Franciszek (1902-1943), robotnik, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
9. Ciszewski Stefan (1898-1943), robotnik wykwalifikowany, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
10. Cukierski Kazimierz (1918-1943), robotnik wykwal,magazynier, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
11. Czarnecki Kazimierz (1909-1943), robotnik wykwalifikowany, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
12. Dolata Franciszek (1893-1942), robotnik, zm.- obóz koncentracyjny w Mauthausen
13. Dziekański Michał (1907-1943), ślusarz, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
14. Foltynowicz Zygmunt (1898-1942). ślusarz, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
15. Gałkowski Mieczysław (1892-1942), księgowy, zm.- obóz koncentracyjny w Mauthausen
16. Gozdowski Jan (1893-1943), ślusarz, zm.- obóz koncentracyjny w Mauthausen
17. Hałas Andrzej (1900-1942), robotnik, zm.- obóz koncentracyjny w Mauthausen
18. inż. Jankowski Zygmunt (1906-1943), szef biura techn., zm.- obóz koncentracyjny w Mauthausen
19. Kaczmarek Józef (1900-1942), kier.mag.,zm. więzienie w P-niu, (stracony przy użyciu gilotyny ?)
20. Kamińska Maria ( - ), robotnica, -brak dalszych danych na 17.2.26r.
21. Krajewski Edmund (1905-1942), księgowy, zm.- więzienie w Miejskiej Górce - filia więzienia w Rawiczu
22. Kunkel Stefan (1913-1942), robotnik, zm.- więzienie w Miejskiej Górce - filia więzienia w Rawiczu
23. Kwocz Jan (1884-1941), murarz, zm.- Fort VII w Poznaniu
24. Liszkowski Walenty (1919-1943), urzędnik, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
25. Łuczak Bolesław (1920-1942), ? ,zm.- więzienie w Zwickau
26. Mikołajczak Władysław (1913-1943), ślusarz samoch., zm.- obóz koncentracyjny w Mauthausen
27. Mikołajewski Teodor (1907-1942),laborant,zm.- więzienie w Miejskiej Górce - filia więzienia w Rawiczu
28. Młodzikowski Teofil – (1913-1943),wulkanizator op.rower. zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
29. Nowicki Stefan (1899-1942), magazynier, zm.- więzienie w Rawiczu
30. Osuch Stanisław (1909-1942), robotnik, zm.- więzienie w Miejskiej Górce - filia więzienia w Rawiczu
31. Patela Marcin (1894-1943), robotnik, zm.- obóz koncentracyjny w Mauthausen
32. Pawlak Bronisław (1906-1943),konstr. maszyn (technik – mechanik), zm. w więzieniu w Poznaniu
33. Pewiński Adam (1897-1942), robotnik wykwalifikowany, podoficer rezerwy, zm.- więzienie w Rawiczu
34. Piątkowski Stefan ( - ), brak danych na 17.2.26r.
35. Popiela Antoni(1899-1942),urzędnik,kapitan WP w stanie spoczynku,zm.- więzienie we Wrocławiu
36. Raczyk Ignacy (1900-1943), wulkanizator, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
37. Ratajczak Adam ( - ), brak danych na 17.2.26r.
38. Remlein Kazimierz (1900 - 1943), robotnik, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
39. Rybowiak Stanisław (1907-1943), stolarz, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
40. Sierszulski Władysław (1900-1943),stolarz, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
41. Stefaniak Adam (1901-1943), robotnik, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
42. Stróżyński Stanisław – (1914-1942),robotnik, zm.-obóz koncentracyjny w Mauthausen
43. Szubera Piotr (1883-1942), portier, zm.- obóz koncentracyjny w Mauthausen
44. Terczewski Rajmund (1901-1943) wcześniej w HCP, był ślusarzem, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
45. Tritt Stefan (1910-1942),elektromonter, podoficer rezerwy, zm.więzieniu w P-niu, stracony przy użyciu gilotyny
46. Waligóra Stefan (1917-1942), robotnik wykwalif., więzienie w Miejskiej Górce - filia więzienia w Rawiczu
47. Zieliński Stefan ( - ), brak danych na 17.2.26r.
48. Ziółkowski Stanisław (1910-1942), robotnik, zm.- więzienie w Miejskiej Górce - filia więzienia w Rawiczu
49. Żok Jan (1884-1943), mistrz na wydz. opon rowerowych, zm.- obóz koncentracyjny w Gusen
Uwaga: Pogrubioną czcionką zaznaczono nazwiska pracowników, dla których udało się dotychczas odszukać akty urodzenia, kursywą oznaczono nazwiska, tych pracowników, dla których posiadam wszystkie dane i ich zdjęcia
Może, ktoś z Państwa rozpozna wśród tych 49 straconych, swojego krewnego
Poznański Oddział IPN na mój wniosek wyraził zgodę, na sfinansowanie wykonania i zamontowania nowej ww. tablicy pamiątkowej, oraz wydanie w 2027r. publikacji dot.okresu okupacji w Stomilu, w której znajdą się m.in. życiorysy tych Stomilowców, którzy nie przeżyli i tych co przeżyli obozy zagłady. Po odszukaniu wszystkich Stomilowców, którzy przeżyli obozy i więzienia, opublikuję ich spis, na tym forum.
Czy ktoś z Państwa, może dysponuje wiedzą na temat założenia na terenie Fabryki Stomil, w czasie okupacji, tymczasowego obozu pracy, gdzie skoszarowano osoby spoza Poznania, głównie z okolic Włocławka oraz Cyganów – Romów. Taka informacja została podana w publikacji Jubileuszowej pt. „Stomil – Poznań S.A. Tradycja i współczesność 1928-2013”, autorstwa Andrzeja Zarzyckiego
Z poważaniem - j199 - Jan Kwiatkowski