Zdzisław Karol Zakrzewski, pseud.Władysławita
urodzony 11.06.1870, Kokorzyn pow.kościański
święcenia kapłańskie 20.06.1896, Gniezno
zmarły 22.05.1936, Dolsk
pochówek

Parafie:

  • Śrem (03.07.1896 - ) - wikariusz do listopada 1899
  • Kościan ( - ) - wikariusz od grudnia 1899 do listopada 1900
  • Golejewko ( - 31.08.1924) - proboszcz od 08.12.1900
  • Wolsztyn (01.09.1924 - 30.11.1931) - proboszcz
  • Dolsk (01.12.1931 - ) - proboszcz do śmierci

Elenchusy:
1906, 1931

Dodatkowe informacje:

Ksiądz Zdzisław Zakrzewski był działaczem niepodległościowym, historykiem, literatem. Urodził się 11 czerwca 1870 r. w Kokorzynie, powiat kościański. Był synem Władysława, dziedzica Kokorzyna, posła na sejm pruski, powstańca 1863 r. oraz matki Wandy z Rawiczów - Kośnickich. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1896 r., a pierwsze lata pracy duszpasterskiej odbywał w Śremie i Kościanie. W1900 r. otrzymał probostwo w Golejewku, gdzie zbudował w 1903 r. nowy kościół. W sąsiednim Golejewie założył w 1901 r. bank spółdzielczy i był jego dyrektorem. Była to czysto polska placówka w okresie, gdy trwała germanizacja Wielkopolski. Posiadał niewątpliwy talent literacki. Pisał prozą i wierszem. Cenne są jego opracowania dotyczące Czestramu - Golejewka i tamtejszego kościoła. W1924 roku został proboszczem w Wolsztynie gdzie napisał pracę historyczną „Z dziejów Wolsztyna i okolicy" wydaną w Lesznie w 1932 r. 1 grudnia 1931 r. na własną prośbę został przeniesiony do Dolska, gdzie dość niespodziewanie, zakończył w 1936 r. swoje pracowite życie. Tam też spoczywa na cmentarzu przykościelnym.

Ksiądz Zdzisław Zakrzewski znany jest przede wszystkim jako działacz niepodległościowy z Rawicza. Tu był prezesem Rady Ludowej na powiat. Uważano go wtedy w powiecie za postać pierwszoplanową. Niemcy mówili o nim, że był „najbardziej fanatycznym Polakiem w południowo-zachodniej Wielkopolsce". Tutejsi wojskowi, przywódcy powstania zarzucali mu jednak bierność w pierwszej fazie ruchu powstańczego, zbytnią ugodowość z Niemcami i nadmierną trwogę przed ich potęgą. Nie zezwalał młodym przywódcom na rozpoczęcie natarcia na Rawicz. Tłumaczył, że chociaż miasto uda się zdobyć, to go będzie trudno utrzymać, gdyż jest położone zbyt blisko granicy. Wyraził na to zgodę dopiero na początku lutego 1919 r., gdy Niemcy zdążyli się dobrze przygotować do odparcia uderzenia. Mimo dwukrotnych prób w nocy z 3/4 i 5/6 lutego 1919 r. powstańcy miasta nie zdobyli.

Ks. Zakrzewski napisał książkę „Walki o Rawicz", jako wspomnienia z powstania, które po raz pierwszy drukowane były w odcinkach w „Orędowniku Powiatowym i Głosie Ziemi Rawickiej” w latach 1921-1922. W formie broszury ukazały się nakładem autora w 1922 (w Drukarni Leszczyńskiej). Drugie wydanie „Walk o Rawicz” wyszło z drukarni „Orędownika Powiatowego” w Rawiczu w 1934 roku, z przedmową autora napisana w Dolsku 27 grudnia 1933 roku.

W roku 1932 w Lesznie wydał książkę "Wolsztyn i okolice" przedstawiając w niej dzieje Wolsztyna.

opracował: Jacek Piętka - Wolsztyn

 

 

Multimedia:

Dolsk
Dziennik Poznański nr 122/1936
Dziennik Poznański nr 123/1936
Kurier Poznański nr 240/1936
Dziennik Poznański nr 121/1936
Dziennik Poznański nr 121/1936
Kurier Poznański nr 240/1936